16 Ciekawostek o Władysławie Łokietku

Władysław Łokietek
Namalował: Marcello Bacciarelli źródło: Mathiasrex / Wikipedia

1. Władysław Łokietek był przedostatnim monarchą z dynastii Piastów, którą zapoczątkowali książę Mieszko I, a później jego syn, pierwszy król Polski, Bolesław Chrobry. Był również pierwszym władcą Polski, którego koronacja odbyła się w katedrze wawelskiej.

2. Przydomek Władysława Łokietka ma związek z łokciem, który był wówczas jednostką miary. Król był podobno tak niski, że nazywano go karłem. Biorąc pod uwagę jego niski wzrost oraz konkurencję w postaci starszych braci, nie trudno uwierzyć w relacje historyczne, według których pozycja Łokietka w Polsce przed koronacją była niezwykle słaba.

3. Kiedy Władysław Łokietek miał siedem lat, zmarł jego ojciec. Chłopiec był za mały, żeby samodzielnie rządzić odziedziczonymi ziemiami, dlatego na początku robiła to za niego matka, Eufrozyna.

4. Władysław Łokietek trafił na dwór Bolesława Wstydliwego, bardziej doświadczonego Piasta, dzięki któremu mógł poznać mechanizmy zarządzania i zawiłości polityczne, co bardzo przydało mu się w przyszłości. Wkrótce zaczął rządzić wraz ze swoimi starszymi braćmi.

5. Kiedy Przemysł II został władcą Krakowa, Władysław Łokietek zaproponował mu swoją pomoc. Była ona Przemysłowi niezwykle potrzebna, ponieważ właśnie trwały walki z atakującymi Kraków Czechami.

6. Czeski władca zaproponował Łokietkowi, aby oddał swoje ziemi Czechom i zarządzał nimi w imieniu czeskiego władcy, na co ten się nie zgodził. Kiedy Czesi zaatakowali ziemie Łokietka, okazało się, że przyszły król nie może liczyć na pomoc Wielkopolan, a nawet Kościoła, który rzucił na niego klątwę i doprowadził do wypędzenia go z kraju w 1300 roku.

7. Nikt nie ma pewności, gdzie przebywał Łokietek podczas wygnania od roku 1300 do 1304. Wśród historyków krążą opinie, że przebywał on wtedy we Włoszech, a z kolei inni twierdzą, że przez cztery lata ukrywał się w jednej z jaskiń w okolicach Ojcowa, która na jego cześć do dziś nosi nazwę Grota Łokietka.

8. Na szczęście dla Polaków, Węgrom również zależało na tym, by polski władca wrócił do swojego kraju i zrobił porządek z Czechami, którzy panoszyli się w kraju. Węgierscy możni martwili się, że czeski władca, po zdobyciu polskich skarbów, będzie chciał zdobyć równieź te węgierskie. To porozumienie skłoniło Łokietka do oficjalnego powrotu i odbijania swoich ziem, a niedługo potem czeski władca zmarł. Nie pożył długo również czeski następca tronu, dlatego sytuacja w kraju stała się bardzo korzystna dla Władysława Łokietka.

9. Śmierć czeskich władców spowodowała, że Łokietek objął krakowski tron, a następnie zabrał się za polepszenie swoich stosunków z możnymi, rozdając im szereg przywilejów. Dzięki temu zapewnił sobie bezpieczeństwo i komfort rządzenia, bo nikt nie zamierzał obalić władcy, który dba o wysoko postawionych.

10. Kiedy Brandenburgia zaatakowała Pomorze, Władysław Łokietek musiał prosić o pomoc w walce Krzyżaków, których jego własny dziadek sprowadził przed laty do Polski. Decyzja to okazała się fatalną pomyłką, ponieważ Krzyżacy odbili ziemie odebrane Polsce, ale nie zamierzali ich oddawać Polakom. W ten sposób Pomorze zniknęło z map Polski na niemal sto pięćdziesiąt lat.

11. Władysław Łokietek, mimo niepozornego wyglądu, potrafił rządzić wyjątkowo twardą ręką, co udowodnił podczas buntów mieszczańskich w 1311 roku. Zbuntowali się wówczas Niemcy, których do buntu inspirował czeski król. Łokietek zauważył, jak wielkim zagrożeniem dla władzy są przywódcy z obcych krajów i postanowił usunąć ich z polskich ziem. Z historią tą wiąże się słynna anegdota dotycząca polskiego króla, bowiem testem sprawdzającym, czy ktoś był polskim przywódcą był nakaz wypowiadania słów, które sprawiają kłopot tylko obcokrajowcom, na przykład „soczewica”. Osoby, które nie potrafiły poprawnie wypowiedzieć trudnego słowa, były wieszane.

12. Łokietek wprowadził powtórną polonizację miast i zakazał obrad po niemiecku, a nawet sporządzania dokumentów w tym języku.

13. Kiedy Henryk Głogowski, władca Wielkopolski, umarł, Łokietek zdecydował się na zdobycie jego ziem. Udało mu się to bez stoczenia jakiejkolwiek bitwy i był to pierwszy moment, kiedy na poważnie zaczął myśleć o zdobyciu korony Polski.

14. Jedyną osobą, która skutecznie mogła zablokować dążenia Władysława Łokietka do korony, był papież. Okazało się, że Ojciec Święty faktycznie widział przeciwwskazania, ponieważ według jego wiedzy prawa do tronu w Polsce miał władca czeski, a koronacja nie mogła odbyć się w Gnieźnie. Niezbyt precyzyjną wypowiedź papieża, Łokietek obrócił na własną korzyść. Stwierdził, że nie nikt kategorycznie nikt nie zabronił mu prawa do zostania królem, a koronacja może odbyć się w Krakowie, a nie Gnieźnie. Tak też się stało i w 1320 roku Władysław Łokietek został królem Polski.

15. Po koronacji Łokietek wszczął szereg procesów z Krzyżakami, w wyniku których Polacy mieli odzyskać Pomorze. Nie udało się jednak na drodze dyplomatycznej, a odmowa Krzyżaków w kwestii Pomorza dała asumpt do rozpoczęcia wojny.

16. Żoną Łokietka była Jadwiga Bolesławówna, z którym miał troje dzieci: dwie córki oraz syna. Król od wczesnego dzieciństwa uczył syna obowiązków królewskich i odkrywał przed nim tajemnice polityki, dlatego Kazimierz Wielki, ostatni w dynastii Piastów, mógł w przyszłości uczynić wiele dobrego dla kraju i wsławił się jako jeden z najlepszych władców Polski.




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *