Ciekawostki

20 Ciekawostek i Ważnych Informacji o Janie Matejko

Jan Matejko był polskim twórcą obrazów batalistycznych i historycznych. Uznaje się go za jednego z najwybitniejszych malarzy polskich, a do jego uczniów należeli Jacek Malczewski czy Stanisław Wyspiański. Co warto o nim wiedzieć?

Poniżej znajduje się kilka ciekawostek na jego temat.

1. Narodziny

Jan Matejko urodził się w 1838 roku w Krakowie. Jego ojciec był Czechem, wywodził się z rodziny chłopskiej i nauczał muzyki. Z kolei matka miała korzenie niemieckie. Po ślubie zamieszkali przy ulicy Floriańskiej w Krakowie.

2. Dziesięcioro rodzeństwa

Jan Matejko miał dziesięcioro rodzeństwa. W dzieciństwie złamał nos podczas zabawy, na co nikt nie zwrócił uwagi. Przez co do końca życia był on wyraźnie zdeformowany.

3. Matka

Matejko miał siedem lat, kiedy zmarła jego matka. Ojciec był wyjątkowo surowy i chłopiec nigdy nie miał z nim dobrego kontaktu, dlatego rodzinną atmosferę odnalazł dopiero w domu zaprzyjaźnionych sąsiadów.

4. Teodozję Giebułtowską

W domu sąsiadów poznał Teodozję Giebułtowską, w której później bardzo się zakochał. Dziewczyna długo nie odwzajemniała jego uczuć, a do ślubu między nimi doszło dopiero wtedy, kiedy Matejko zrobił karierę w malarstwie.

5. Talent plastyczny

Jan od dziecka miał wielki talent plastyczny. Wyrastał też w duchu patriotyzmu, a to połączenie miało wielki wpływ na jego batalistyczne i historyczne dzieła. W wieku trzynastu lat rozpoczął naukę w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych.

6. Powstanie styczniowe

Matejko bardzo przeżywał fakt, że ze względu na zły stan zdrowia nie mógł wziąć udziału w powstaniu styczniowym, tak jak jego bracia. Pomagał za to powstańcom, wożąc im broń i wspierając ich finansowo.

7. Najsłynniejszy obraz

Matejko miał 24 lata, kiedy namalował swój najsłynniejszy obraz pod tytułem „Stańczyk”. Dwa lata później stworzył „Kazanie Skargi”, dzięki czemu zyskał ogromną sławę i stabilizację finansową.

8. Despotyczna kobieta

Teodozja była despotyczną kobietą, za którą nie przepadał nikt z wyjątkiem jej męża, Jana Matejki. Uważał ją za muzę i bardzo liczył się z jej zdaniem. Jej twarz widniała też niemal na wszystkich jego obrazach, gdzie pojawiały się kobiety.

9. Obrazy Matejki

Obrazy Matejki były prezentowane w całej Europie i zdobywały liczne nagrody. Mimo to malarz często rozdawał znajomym swoje dzieła albo sprzedawał je za symboliczne kwoty.

10. Uniwersytet Matejki

W 1873 roku Matejko założył Szkołę Rysunkową dla Kobiet, co było ważnym krokiem w umożliwieniu kobietom edukacji artystycznej w tamtych czasach. To miejsce dało początek wielu karierom artystycznym.

11. Popiersie w Alhambra

Dzięki swoim osiągnięciom w malarstwie, popiersie Matejki zostało umieszczone w Sali Slaw w pałacu Alhambra w Hiszpanii, obok innych wybitnych artystów europejskich.

12. Wierność detalom

Matejko słynął z wielkiej dbałości o szczegóły historyczne w swoich obrazach. Często spędzał wiele godzin na badaniach, by jak najdokładniej odwzorować stroje, broń czy scenografię.

13. Krytyka

Mimo jego popularności i sukcesów, często spotykał się z krytyką za to, że w jego obrazach historycznych bywało zbyt wiele emocji i dramatu, co mogło zniekształcać rzeczywistość.

14. Wsparcie dla innych

Matejko był nie tylko wielkim malarzem, ale też mentorem dla wielu młodych artystów. Swoim majątkiem wspierał krakowskie środowisko artystyczne, fundując stypendia dla zdolnych studentów.

15. Batalista

Mimo że był znany przede wszystkim jako malarz batalista, Matejko tworzył również portrety, w tym wiele autoportretów, które stanowią cenne źródło informacji o jego życiu i rozwoju jako artysty.

16. Honorowy obywatel

Za swoje zasługi dla sztuki, w 1884 roku Jan Matejko został uhonorowany tytułem Honorowego Obywatela Miasta Krakowa.

17. „Bitwa pod Grunwaldem”

Jednym z jego najbardziej znanych dzieł jest monumentalny obraz „Bitwa pod Grunwaldem”. Przedstawia on moment kulminacyjny tej historycznej bitwy, a przy jego tworzeniu Matejko korzystał z licznych źródeł i konsultacji historycznych.

18. Dom Matejki

Dom, w którym mieszkał i pracował Jan Matejko w Krakowie, został przekształcony w muzeum. Obecnie jest to miejsce, gdzie można podziwiać wiele jego oryginalnych prac oraz przedmiotów związanych z jego życiem.

19. Inspirował innych

Prace Matejki nie tylko podnosiły polskie ducha narodowego w trudnych czasach, ale także inspirowały innych artystów i filmowców do tworzenia dzieł na podstawie polskiej historii.

20. Śmierć

Jan Matejko zmarł w 1893 roku po pęknięciu wrzodu żołądka. Na pogrzebie pojawiły się tysiące mieszkańców miasta i rozbrzmiał Dzwon Zygmunt.