Ciekawostki

Ciekawostki dla Dzieci o Kosmosie ­čîî

wszech┼Ťwiat

Kosmos! Ta niesko┼äczona przestrze┼ä pe┼éna gwiazd, planet, komet i tajemnic, kt├│re czekaj─ů na odkrycie. Czy kiedykolwiek zastanawiali┼Ťcie si─Ö, jak wielki jest wszech┼Ťwiat? Dlaczego gwiazdy ┼Ťwiec─ů noc─ů? Albo, jakie istoty mog┼éyby mieszka─ç na odleg┼éych planetach? Ten tekst to prawdziwa skarbnica wiedzy dla ma┼éych odkrywc├│w, kt├│rzy pragn─ů poznawa─ç niesamowito┼Ťci kosmicznych przestworzy. Zanurzmy si─Ö wi─Öc w nieznane i odkryjmy razem najbardziej fascynuj─ůce ciekawostki o kosmosie specjalnie dla dzieci. Gotowi na kosmiczn─ů przygod─Ö?

1. Zastanawiali┼Ťcie si─Ö czasami, jak du┼╝e jest nasze S┼éo┼äce? Ot├│┼╝ jest ono 300 tysi─Öcy razy wi─Öksze ni┼╝ Ziemia. Dopiero kiedy por├│wna si─Ö S┼éo┼äce z nasz─ů ojczyst─ů planet─ů, mo┼╝na dostrzec, jak ogromna jest to gwiazda.

2. Przestrze┼ä kosmiczna jest ca┼ékowicie bezg┼éo┼Ťna. W przestrzeni kosmicznej nie ma atmosfery, co oznacza, ┼╝e d┼║wi─Ök nie ma ┼╝adnego no┼Ťnika ani drogi do przebycia, by by─ç s┼éyszalnym.

3. Szacuje si─Ö, ┼╝e we wszech┼Ťwiecie znajduje si─Ö wi─Öcej gwiazd, ni┼╝ ziaren piasku, na wszystkich pla┼╝ach i pustyniach na Ziemi. Daje to zawrotn─ů licz─Ö miliardy bilion├│w.

4. W S┼éo┼äcu m├│g┼éby si─Ö zmie┼Ťci─ç milion planet takich jak nasza Ziemia. Warto tutaj zaznaczy─ç, ┼╝e S┼éo┼äce jest uwa┼╝ane za gwiazd─Ö ┼Ťredniej wielko┼Ťci. We wszech┼Ťwiecie jest niezliczona ilo┼Ť─ç o wiele wi─Ökszych gwiazd.

5. Najgor─Ötsz─ů planet─ů w Uk┼éadzie S┼éonecznym, jest Wenus, czyli druga planeta od S┼éo┼äca. Temperatura jej powierzchni si─Öga 450 – 500 stopni Celsjusza! Za ten stan rzeczy, odpowiadaj─ů grube i ciemne chmury, kt├│re utrzymuj─ů wysok─ů temperatur─Ö na planecie.

6. Komety s─ů pozosta┼éo┼Ťci─ů po powstaniu naszego uk┼éadu s┼éonecznego oko┼éo 4,5 miliarda lat temu – sk┼éadaj─ů si─Ö z piasku, lodu i dwutlenku w─Ögla.

7. Podczas gdy cały kombinezon NASA kosztuje 12 milionów dolarów (około 50 milionów złotych), 70% tego kosztu przypada na plecak i moduł kontrolny. Jednak kombinezony kosmiczne, których używa NASA, zostały zbudowane w 1974 roku. Gdyby te zostały wycenione przez dzisiejsze ceny, kosztowałyby szacunkowo nawet 150 milionów dolarów (około 214 milionów złotych).

8. Pierwsz─ů osob─ů na Ksi─Ö┼╝ycu by┼é Neil Armstrong. By┼éo to 21 lipca 1969 podczas misji Apollo 11, gdzie zamierzano podj─ů─ç pr├│b─Ö wyl─ůdowania dw├│ch ludzi na Ksi─Ö┼╝ycu. Natomiast pierwsz─ů osob─ů, kt├│ra polecia┼éa w kosmos, by┼é cz┼éowiek o imieniu Jurij Gagarin. Pochodzi┼é on z Rosji. Wyruszy┼é w kosmos 12 kwietnia 1961 roku.

9. Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e najcieplejsz─ů planet─ů naszego Uk┼éadu S┼éonecznego, powinien by─ç Merkury, skoro jest najbli┼╝ej S┼éo┼äca. Zapewne tak by by┼éo, ale Merkury nie posiada atmosfery, co oznacza, ┼╝e planeta ta jest bardzo rozgrzana w ci─ůgu dnia, ale tak┼╝e niebywale zimna noc─ů. W dzie┼ä na Merkurym temperatury si─Ögaj─ů 425 stopni Celsjusza, a w nocy spadaj─ů do nawet – 180 stopni Celsjusza.

10. Aby rakieta mog┼éa znale┼║─ç si─Ö na orbicie oko┼éoziemskiej, musi porusza─ç si─Ö z pr─Ödko┼Ťci─ů ponad 28 000 km/h. Je┼Ťli jednak chcia┼éby┼Ť polecie─ç jeszcze dalej w kosmos, poza ziemsk─ů grawitacj─Ö, to musia┼éby┼Ť podr├│┼╝owa─ç jeszcze szybciej. Czasami nawet do 40 000 km/h.

11.┬áNaukowcy przez wiele lat uwa┼╝ali, ┼╝e Ziemia jest jedyn─ů planet─ů Uk┼éadu S┼éonecznego, w kt├│rym woda wyst─Öpuje w p┼éynnej postaci. Nie tak dawno NASA odkry┼éo, ┼╝e na Marsie tak┼╝e znajduj─ů si─Ö sporadyczne ilo┼Ťci p┼éynnej wody, co mo┼╝e oznacza─ç, ┼╝e dawniej by┼éa to planeta bli┼║niaczo podobna do Ziemi.

12. Zach├│d S┼éo┼äca ogl─ůdany z Marsa przybiera odcienie niebieskiego. Na pewno pierwsi koloni┼Ťci z Ziemi o wiele dok┼éadniej opisz─ů jakie barwy wida─ç, zar├│wno przy wschodzie, jak i przy zachodzie S┼éo┼äca, na czerwonej planecie.

13. Czy to w kosmosie da si─Ö urosn─ů─ç, nawet doros┼éemu? Tak! Wszystko za spraw─ů grawitacji, kt├│ra w przestrzeni kosmicznej, ju┼╝ nie przyci─ůga Ci─Ö na d├│┼é. Astronauci na Mi─Ödzynarodowej Stacji Kosmicznej, mog─ů by─ç nawet do 5 centymetr├│w wy┼╝si, ni┼╝ na Ziemi.

14. ┬áJowisz, Saturn, Uran i Neptun, to planety, na kt├│rych nie mo┼╝na wyl─ůdowa─ç, nawet je┼Ťli si─Ö na nie doleci. Dlaczego? Poniewa┼╝ planety te, to tak zwane gazowe giganty. Nie posiadaj─ů one skalistej powierzchni, dlatego te┼╝ nie da si─Ö na nich w ┼╝aden spos├│b wyl─ůdowa─ç czy chodzi─ç.

15. Wszystkie planety w Uk┼éadzie S┼éonecznym obracaj─ů si─Ö wok├│┼é pionowej osi. Wyj─ůtek stanowi Uran, kt├│rego o┼Ť jest pionowa, co sprawia, ┼╝e dla obserwatora, obraca si─Ö on niczym toczona beczka.

16. W kosmosie istnieje planeta zrobiona z diament├│w i jest dwa razy wi─Öksza od Ziemi „Super Ziemia”, aka 55 Cancri e, jest najprawdopodobniej pokryta grafitem i diamentem.

17. Asteroidy potrafi─ů by─ç ┼Ťmiertelnie niebezpieczne. Wielu naukowc├│w uwa┼╝a, ┼╝e za wygini─Öcie dinozaur├│w, odpowiedzialna jest asteroida, kt├│ra spad┼éa 65 milion├│w lat temu, na terenie Stan├│w Zjednoczonych Ameryki.

18. Wenus jest wyj─ůtkow─ů planet─ů nie, tylko je┼Ťli chodzi o wysokie temperatury. Jest to jedyna planeta w naszym uk┼éadzie, kt├│ra kr─Öci si─Ö w przeciwnym kierunku, jak pozosta┼ée. Rok na Wenus, wynosi 224, 7 ziemskich dni.

19. Jak cz─Östo asteroidy lec─ů w kierunku ziemi? Ka┼╝dego dnia w naszej atmosferze spalaj─ů si─Ö dziesi─ůtki asteroid. Co ciekawe, ┼Ťrednio raz do roku, w nasz─ů atmosfer─Ö wchodz─ů asteroidy wielko┼Ťci samochodu osobowego! Na szcz─Ö┼Ťcie dzi─Öki ogromnemu tarciu, spala si─Ö ona, zanim dotrze do powierzchni Ziemi.

20. Przestrze┼ä kosmiczna, wcale nie jest tak odleg┼éa, jak Ci si─Ö to wydaje. Umowna granica, gdzie zaczyna si─Ö przestrze┼ä kosmiczna, to oko┼éo 100 km nad ziemi─ů, co oznacza, ┼╝e jazda samochodem w g├│r─Ö, zaj─Ö┼éaby Ci oko┼éo godziny.

21. Mount Everest, jest najwy┼╝szym szczytem na Ziemi. Najwy┼╝szy szczyt w kosmosie, znany na ten czas cz┼éowiekowi to g├│ra na asteroidzie o nazwie Vesta. Jej wysoko┼Ť─ç wnosi 22 km i jest to 3 razy wi─Öcej ni┼╝ Mount Everest.

22. Najszybsze meteoryty, kt├│re poruszaj─ů si─Ö w naszym Uk┼éadzie S┼éonecznym, p─Ödz─ů z zawrotn─ů pr─Ödko┼Ťci─ů oko┼éo 42 kilometr├│w na sekund─Ö. Oczywi┼Ťcie s─ů, to pr─Ödko┼Ťci dotychczas zmierzone przez cz┼éowieka, co nie wyklucza, ┼╝e we wszech┼Ťwiecie znajduj─ů si─Ö o wiele szybsze obiekty.