26 zaskakujących informacji o Mikołaju Koperniku

Mikołaj Kopernik
źródło: Wikipedia

Mikołaj Kopernik był nie tylko wspaniałym astronomem, ale także administratorem, reformatorem systemu monetarnego, lekarzem. Dokonał on ogromnego przeobrażenia pojęć o wszechświecie, chociaż nie posiadał – mogłoby się wydawać – niezbędnych urządzeń pomiarowych.

Jego dzieło „ O obrotach sfer niebieskich” udowodniło, że to Ziemia obraca się wokół Słońca. Teoria ta, jako sprzeczna z Biblią, długo nie znajdowała uznania i przez kilkaset lat pozostawała na liście ksiąg zakazanych. Jeśli interesuje Cię tematyka, związana z tym sławnym astronomem, to koniecznie zapoznaj się z listą ciekawostek dotyczących Mikołaja Kopernika.

1. Kopernik był najmłodszym synem kupca Mikołaja i Barbary Watzenrode. Miał on dwie siostry Barbarę i Katarzynę oraz starszego brata Andrzeja. Ojciec Kopernika zmarł, kiedy ten miał zaledwie 10 lat. Jego prawnym opiekunem został wówczas wuj od strony matki – Łukasz Watzenrode.

2. Kopernik mieszkając we Fromborku, był bardzo blisko związany z młodszą o ponad 20 lat, zamężną gospodynią Anną Szilling. Podobno, ona sama obsiała zachodnie mury kompleksu katedralnego bluszczem, aby móc tam, spotykać się z Kopernikiem. Co więcej, aby zamieszkać z astronomem, zostawiła męża niedługo po ślubie.

3. W roku 1503 Mikołaj Kopernik obronił doktorat na Uniwersytecie w Ferrarze z prawa kanonicznego. Ponadto studiował medycynę, filologię grecką w Padwie oraz prawo w Bolonii.

4. Kopernik był kanonikiem kapituły, jednak bez prawa do odprawiania mszy świętych, ponieważ nigdy nie przyjął święceń kapłańskich i nie został księdzem.

5. Poza astronomią Kopernik zajmował się prawem, matematyką, ekonomią, astrologią, strategią wojskową. Był również tłumaczem i lekarzem.

6. Nie wiadomo do końca ile trwało pisanie „ O obrotach sfer niebieskich”, jednak sam Kopernik przyznał, że rękopis przez wiele lat przeleżał w ukryciu. Przed oddaniem go do druku Kopernik do ostatniej chwili wprowadzał poprawki.

7. Księga pierwsza największego dzieła Kopernika opisywała położenie wszystkich sfer, a także tor, po którym porusza się Ziemia, natomiast pozostałe pięć ksiąg zestawia ruch innych planet.

8. Kopernik stanowił przykład prawdziwego człowieka renesansu. Znał łacinę i grekę, a podczas studiów we Włoszech, spotkał się z Leonardem da Vinci.

9. Kopernik prowadził badania nad przyczyną zarazy w Olsztynie. Odkrył, że ma ona związek ze spożywaniem przez społeczeństwo zanieczyszczonego chleba, który często lądował na ziemi i przez to miał kontakt z zarazkami i brudem. Aby uświadomić ludziom fakt spożywania przez nich brudnego chleba, wpadł na pomysł, aby był on wcześniej smarowany masłem, przez co wszelki brud będzie widoczny. Społeczeństwo naprawdę przestało jeść taki chleb, a zaraza wkrótce potem ustąpiła. Zwyczaj smarowania chleba masłem, stał się popularny w całej Europie.

10. Do obserwacji astronomicznych, Kopernik używał prostych przyrządów – triquetrum, astrolabium i kwadratu. Nie posiadał teleskopu ani lunety.

11. Jego wujem był warmiński biskup – Łukasz Watzenrode. Dzięki jego wsparciu finansowemu i protekcji, Kopernik mógł rozpocząć studia na Akademii Karkowskiej, a później je kontynuować na najlepszych uczelniach w Europie.

12. Mikołaj Kopernik towarzyszył w roku 1507 biskupowi Watzenrode na koronacji króla Zygmunta I w Krakowie.

13. W latach 1516 – 1521, podczas gdy Kopernik administrował z Olsztyńskiej twierdzy dobrami kapituły, trwała polsko – krzyżacka wojna. Wtedy też, wcielił się on w rolę dowódcy i zajął się obroną Olsztyna. Dzięki jego działaniom, Krzyżacy nie zdobyli jednej z najważniejszych fortecy południowej Warmii.

14. Kopernik 21 marca 1522 roku w Grudziądzu wygłosił „ Traktat o monecie”, w którym postawił tezę o tym, że pieniądz o wyższej wartości rynkowej wypiera pieniądz o niższej wartości, co prowadzi do zubożenia społeczeństwa. Wtedy tez przedstawił projekt reformy monetarnej w Prusach Królewskich.

15. W latach 1616 – 1822 dzieło Kopernika „ De revolutionibus orbium coelestium”, czyli „O obrotach sfer niebieskich” znajdowała się na indeksie ksiąg zakazanych, nazywanych inaczej księgami zatrutymi.

16. Od 1541 roku rękopis dzieła pozostawał w rękach Joachima Retyka, jednak po jego śmierci zaginął, chociaż miał go prawdopodobnie Walentyn Otho – uczeń Retyka. W sumie zaginął na ponad 200 lat by ostatecznie odnaleźć się w Pradze czeskiej. W roku 1953 czechosłowacki rząd przekazał Polsce rękopis. Obecnie, znajduje się on w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.

17. Diecezja warmińska otrzymała od Kopernika jego bogaty księgozbiór, jednak w roku 1692, podczas najazdu na Pomorze i Prusy, Szwedzi ukradli cały księgozbiór. Szwedzki król Gustaw II Adolf, był bardzo zadowolony z tak cennej zdobyczy i dlatego nakazał umieścić wszystkie księgi w bibliotece uniwersyteckiej w Uppsali. Obecnie, 41 z 46 tomów, znajduje się w Uppsali, jeden tom w sztokholmskiej Bibliotece Królewskiej, a pozostałe należą do zbiorów szwedzkich bibliotek. W Polsce zachował się tylko jeden tom z całego księgozbioru, który trafił do Muzeum Mazurskiego w Olsztynie.

18. Dzieło „O obrotach sfer niebieskich”, Kopernik zadedykował Papieżowi Pawłowi III. Astronom wysłał do Norymbergii przedmowę napisaną przez siebie, zadedykowaną właśnie Papieżowi Pawłowi III. W roku 1543 dzieło ukazało się drukiem, jednak Kopernik prawdopodobnie nie zobaczył go po wydrukowaniu, bądź zobaczył na łożu śmierci.

19. W roku 1542, Mikołaj Kopernik doznał wylewu krwi do mózgu, co było przyczyną utraty mowy oraz częściowego paraliżu. Zmarł 21 maja 1543 roku, czyli kilka miesięcy później. Wydarzenie to pokryło się z datą publikacji jego najważniejszego dzieła.

20. Mikołaj Kopernik najpierw został pochowany pod ołtarzem katedry we Fromborku, jednak po przeprowadzeniu ekshumacji i potwierdzeniu jego tożsamości, pochowano go w tym samym mieście.

21. W 537 rocznicę narodzin Kopernika, Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej, nazwała jeden z pierwiastków na cześć astronoma – copernicium (Cn).

22. Według badaczy, w wieku XVI istniał autentyczny portret Mikołaja Kopernika, namalowany przez niego samego, gdyż posiadał on również talent malarski. Portret uległ jednak zniszczeniu pod koniec XVI wieku. Prawdopodobnie, kopia tego portretu znajduje się w katedrze w Strasburgu, przy zegarze astronomicznym.

23. Jeden z kraterów na Marsie i na Księżycu oraz planetoida zostały nazwane na cześć Kopernika – Copernicus.

24. W roku 1965 wizerunek Mikołaja Kopernika pojawił się na banknocie wyprodukowanym przez Narodowy Bank Polski.

25. 11 maja 1830 roku został odsłonięty pomnik Kopernika w Warszawie. Podczas niemieckiej okupacji, napis na pomniku został zmieniony z łacińskiego na niemiecki, a po upadku powstania warszawskiego, wywieźli go. Został odnaleziony dopiero po wojnie na wysypisku śmieci w Nysie. Odnowiony, wrócił na swoje dawne miejsce w roku 1949.

26. W roku 2005 w katedrze fromborskiej zostały odnalezione szczątki Mikołaja Kopernika. Specjaliści, na podstawie czaszki zrekonstruowali prawdopodobny wygląd astronoma w wieku 70 lat. Komputerowa wizualizacja okazała się być porównywalna z jego wizerunkiem na tzw. toruńskim portrecie Kopernika. Odszukana czaszka, głównie nos były zdeformowane. Zachowane portrety wskazują na to, że Kopernik miał nieco zdeformowaną lewą stronę twarzy i złamany nos. Badacze zakładają, że mógł on ulec jakiemuś wypadkowi, pomiędzy 7 a 12 rokiem życia.




Sprawdź też:
Szczupaki, to fascynujące ryby drapieżne z rodziny szczupakowatych. Zdobycie trofeum…